• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • https://www.facebook.com/eglencelitarih?ref=bookmarks
  • https://plus.google.com/+Eglencelitarihtarih
  • https://twitter.com/Eglenceli_Tarih









Sayfa Yönelendirme
Anket
eglencelitarih.com'u arkadaşlarınıza da önerir misiniz?
Coğrafi Keşifler Çağı
Genco Öztürk

Orta Çağ’da Avrupa’da Hıristiyanlık hakimdir ve kilisenin etkinliği oldukça yüksektir. Başta dini nedenler olmak üzere birçok nedenler ile yıllarca Haçlı Seferleri düzenlenmiştir. Bu seferlerde güç ve savaş yoluyla da olsa doğu toplumlarıyla ister istemez bir etkileşim olmuştur. Ortadoğu ve uzak doğunun yer altı ve yer üstü zenginlikleri Avrupalıları hem kendine hayran bırakmıştır, hem de Avrupalılar bu bölgedeki zenginlikleri ele geçirmek istemişlerdir.

 Kristof Kolumb resim
Kristof Kolumb
Dünya Tarihi’nin geçmişinde Asya, Avrupa ve Afrika arasında ticaret için çok önemli iki yol bulunmaktadır. Bunlar, İpek Yolu ve Baharat Yolu’dur. Ciddi anlamda ticaret yapabilmek için bu yollar büyük önem teşkil etmiştir. Tabi bunu takiben de bu yollara sahip olmak devletler için ekonomik anlamda büyük bir kazançtır. Çünkü bu yolları elinde bulunduran ülkeler için İpek Yolu ve Baharat Yolu yüksek vergi kaynağıdır.

Avrupalılar, İpek ve Baharat Yolu’nu uzun yıllar boyunca Müslümanlara ve Osmanlılara kaptırınca özellikle Hindistan’a daha kısa, daha kolay ve vergi ödemeden ulaşmanın yollarını aramaya başlamıştır. Özellikle teknolojinin gelişmesi, Avrupalıların Çin’den öğrendiği pusulayı geliştirmeleri ve yukarıda sayılan nedenlerden ötürü denizciliğe önem vermeleri sonucunda Coğrafi Keşifler ortaya çıkmıştır.

Coğrafi Keşifler her ne kadar Avrupalıların Dünya’yı sadece Avrupa, Afrika ve Asya’dan ibaret zannetmesi düşüncesini yıktıysa da, insanlığın ve uygarlığın ufkunu açtıysa da, yeni kıtaların keşfini sağladıysa da; diğer taraftan ne yazık ki Dünya Tarihi’nde Coğrafi Keşiflerden günümüze kadar gelecek olan Sömürgecilik (Emperyalizm)’in de doğmasına neden olacaktır.

İlk başlarda Avrupalıların kendi kültürünü yaymak, Hıristiyanlığı yaymak gibi nedenleri olsa da, sonradan da anlaşılacağı üzere büyük oranda Coğrafi Keşifler ekonomik nedenlere dayanmaktadır. Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Avustralya’nın yer altı ve yer üstü zenginlikleri, bunları ele geçirip sömürmek isteyen Avrupalılar için büyük kazanç sağlayacaktır. Buralardaki yerli gelişmemiş olan halkları sindiren, asimile eden, köle eden ve birçoğunu da yok eden Avrupalılar aynı zaman dilimi içerisinde bu bölgeleri daha etkili ve rahat sömürebilmek için de koloniler kuracaklardır. Günümüzde de dikkat edilirse bu bölgelerdeki ülkelerin halklarının büyük kısmının kendilerine has dilleri bulunmamaktadır. İngilizce, Latince, Portekizce gibi diller kullanılmaktadır. Zaten bu veriden bile kimlerin zamanında oraları sömürdüğü veya sömürmek için koloniler kurduğu çok rahat anlaşılmaktadır. Ancak, işin ibretlik tarafı ise, bir süre sonra bu kolonilerin burayı sömüren ana ülkelerden bağlarını koparıp birer birer bağımsızlıklarını ilan etmesidir. Tabi bu ülkelerin daha sonra ABD başta olmak üzere tekrar sömürülmesi ve kontrol altında tutulması ayrı bir konudur.

Coğrafi Keşifler sonucunda, Avrupa’da Burjuvazi (zengin) sınıfı ortaya çıkmıştır. Kölecilik sistemi ortaya çıkmıştır. Daha önce bahsedildiği gibi, Emperyalizm (Sömürgecilik) hareketleri ortaya çıkmıştır. Buna bağlı olarak pazar ve hammadde arayışı ortaya çıkmıştır. Avrupa devletleri zenginleşmiştir. Sanayi devriminin önü açılmıştır. Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform için zemin hazırlamıştır. Dünya’nın tepsi gibi dümdüz olması hurafesi başta olmak üzere birçok hurafe yıkılmıştır, bunun sonucu olarak da kiliseye olan güven sarsılmıştır. Kilisenin Hıristiyanlığın temeline oturttuğu inançlar da sarsılmıştır.

Türkler ve Müslümanlar açısından bakıldığında ise, Coğrafi Keşifler başta Osmanlılar olmak üzere Müslüman ülkeler açısından büyük ekonomik zararlara neden olmuştur. İpek ve Baharat Yolu eski önemini kaybettiği için Osmanlılar buralardan gelen vergi gelirlerini kaybetmişlerdir. Akdeniz’deki limanlar eski önemini yitirmiştir. Osmanlı’da ticaretle uğraşan halkın da ekonomik durumu zayıflamıştır. Avrupa’nın Osmanlı’ya olan ihtiyacı ve bağımlılığı da azalmıştır. Osmanlı, Avrupa’ya olan ekonomik üstünlüğünü yitirmiştir. Bu ekonomik zararlar ve sıkıntılar, uzun vadede Osmanlı’ya Anadolu’da halkın ayaklanması yani Celali İsyanları olarak geri dönecektir.

Denilebilir ki Coğrafi Keşifler, hem kısa vadede hem de uzun vadede günümüze kadar ulaşan sonuçlarıyla tüm Dünya’yı siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak etkilemiştir.

Gönderen: Genco Öztürk
Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
2016 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın