• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • https://www.facebook.com/eglencelitarih?ref=bookmarks
  • https://plus.google.com/+Eglencelitarihtarih
  • https://twitter.com/Eglenceli_Tarih









Anket
eglencelitarih.com'u arkadaşlarınıza da önerir misiniz?
Emir Timur Hakkındaki İddialar ve Gerçekler

Emir Timur, bir çok tarihçinin tabiriyle ''bozkırların son göçebe fatihidir. Malesef ülkemizde kendileri bir türlü anlaşılamamakta özellikle sosyal medya aracılığıyla Timur’a pek çok iftira atılmaktadır. Bu yazımı Emir Timur'a yapılmış bazı iftiraları cevaplandırmak için yazıyorum. 

Emir Timur, hep Müslümanlar ile harp etmiştir. Bir kafirdir.

Cevap: Öncelikle Emir Timur'un ortaya çıktığı coğrafyaya bakacak olursak Orta Asya'da, Timur'un tabiriyle Türkistan'da Müslüman olmayan devlet sayabileceğimiz bir Çin var. Zaten kendileri de Çin üzerine yürürken vefat etmiştir. Gürcistan'a bir çok gaza seferi düzenledi. Osmanlı'nın yedi sene gaza edip alamadığı İzmir'i onbeş günde aldı. Kendileri her zaman iyi bir Müslüman olduğunu söylemiştir. Timur'un bu konu hakkındaki sözleri:

"Saltanat ve devletime bağladığım birinci tüzüğüm şuydu ki, Huda'nın dinine, Muhammed Mustafa'nın şeriatına dünyada revaç verdim. Her yerde ve her zaman İslam dinini destekledim."

"Bu saltanat devletini ele geçirişte pek çok savaş muharebe kılıp o kadar emek ve meşakkat çektim. Sonunda Rabb'ın yardımı, din-i İslam şerafeti, Muhammed Aleyhisselam'a ve onun evlad ve ashabına beslediğim muhabbet ve dostluğumdan dolayı bu büyük saltanatıma sahip oldum."

Emir Timur Altın Ordu'yu zayıflatıp Toktamış'ı yenerek Rusya'nın kurulmasını sağladı.

Cevap: Emir Timur ve Altın Orda'nın ilişkisini bilmek gerekiyor. 1375 yılında Ak Orda hükümdarı Urus Han'dan kaçan Toktamış, Emir Timur'a sığındı. Timur onu oğlu gibi gördü. Justin Marozzi ünlü Timurlenk kitabında Timur'un Toktamış'a yaptıklarını şöyle anlatılır:

"Timur, Toktamış'ı eğitmiş, ona savaş ilmini öğretmiş ve 1370'lerin 2. yarısında, kaç kez onu silahlandırmış, baştan aşağı donatmıştı. Urus'a karşı üst üste yenik düşen Toktamış, her defasında perişan bir durumda Timur'un sarayına sığınmış; sağlığı ve kayıpları yerine geldikten sonra, tekrar tekrar savaş alanına dönmüştü. Hatta Timur, onun yanı sıra çarpışmaya bile girmişti."

En sonunda Emir Timur bizzat giderek Urus Han'ı alaşağı etmiş ve Toktamış'ı tahta geçirmişti. Toktamış Ak Orda ve Altın Orda'yı birleştirmişti. Sonrasında ise Vefakar oğul (!) Toktamış Timur seferdeyken Maveraünnehri işgal etmeye kalkmıştır. Bunun üzerine Timur'un apar topar dönmesiyle geri çekilmiş. Timur her şeye rağmen sitemli bir mektup yazmakla yetinmiştir. Fakat Toktamış tekrardan böyle bir şeye yeltenmiştir. Bunun üzerine kim olsa Timur'un yaptığını yapardı. Burada Timur suçlanmamalı.

Timur madem o kadar büyük bir asker o zaman neden İstanbul'u alamadı?

Cevap: Bu soru o kadar gülünç ki. Bu soruya, Harold Lamb'ın "Emir Timur" isimli kitabından cevap vermek istiyorum:

''Avrupa memleketlerinde oradan oraya dolaşmakta olan Bizans İmparatoru Manuel, sevinçle ve acele İstanbul'a döndü. Timur'a teslimiyet arz ederek haraç vermeyi kabul etti. Kayserlerin kuvvet ve itibardan düşmüş olan bu torunu, nihayet kendisine Avrupa krallarının hepsinden daha kuvvetli koruyucu bulmuştu. Haliç'in öbür kıyısında, Cenevizliler de Galata burçlarına Timur'un bayrağını çektiler.''

Görüldüğü üzere zaten Ankara Savaşı sonrası Avrupa dehşet içindeydi. Bizans İmparatoru Timur'a baş eğmişti. Böyle olduktan sonra neden savaştın. Burda şu da söylenebilir. O zaman Timur Hristiyan koruyuculuğu mu yaptı? Kesinlikle öyle bir şey yok. Kendilerine aynı zamanda baş eğmeyen İzmir'i aldı.

Kendisi Asya'yı yakıp yıkmaktan başka bir şey yapmadı, düzen bozdu.

Cevap: Bu benim kesinlikle katılmadığım reddettiğim şeylerden. Bakın Emir Timur da yeri geldiğinde yağmaladı. Hatta İsfahan'da kafatasından kuleler yaptırdığı söylenir. Ancak Timur sadece bundan ibaret değil. Kendisi Cengiz İstilasından sonra bir çok harap yerin tekrar onarılmasını sağlamıştır. Orta Asya'da Timur Rönesansı'nın başlamasına öncüllük etmiştir. Onun sayesinde Çok kıymetli adamlar çıkmıştır. Mir Ali Şir Nevayi, Ali Kuşçu, bizzat kendi torunu Uluğ Bey ve benzeri ... Semerkand'ı bir rüya şehir haline getirmek için uğraşmıştır. Çeşitli bağlar bahçeler, köprüler, saraylar yaptırmıştır. Harold Lamb, Timur'un Semerkand'a duyduğu sevgiyi ''yaşlı bir adam genç bir yari nasıl tutkuyla severse'' öyle sevdiğini söyler. Semerkand'ın dış mahallelerine adeta küçümsercesine Bağdat, Şam, Şiraz, Kahire gibi isimler vermiştir. Timur düzen bozmamıştır, düzen kurmuştur.

Timur ölünce devleti yıkılmıştır.

Cevap: Timur ölünce devleti yıkıldı demek bir saçmalık sebepleri şurdan kaynaklanır. Bir kere Timur öldükten sonra evet yerine geçen Halil Sultan devleti mahvetmiştir ancak onu tahttan indiren Timur'un küçük oğlu Şahruh bir çok sefer yapmıştır. Hatta Halil İnalcık çıktığı Teke Tek programında Şahruh'un Osmanlı Sultanı 2. Murat'a hilat gönderdiği ve 2. Murat'ın bu hilatı giydiğini söyledi. Bu mudur yıkılmak? Timur hanedanı Babür Şah üzerinden 1858'e kadar hüküm sürmüştür.

Timur Türk değildir.

Cevap: Bu iftira bence aynı zamanda Timur'a Türk düşmanı demek gibi bir şey. Direk Timur Barlas'tır, Barlaslar da Moğol'dur görüşü hakim. Öncelikle şunu söylemek gerekiyor o tarihlerde bir Türk ve Moğol'u ayırmak çok güçtür. Ayrıca alanının büyük isimlerinden Ahmet Taşağıl onun bir Karluk Türk'ü olduğunu vurgulamıştır. Ki Moğollar'ın kökeni ilgili dahi çeşitli iddialar varken Timur'a direk Moğol demek yanlış olacaktır. Ki kendisi Türklüğü bir çok sözünde yüceltmiştir. Mesela Firdevsi'nin mezarı başındaki ünlü sözü veya ''Türklüğü yüceltmek için yaşa, Türk'e kılıç kaldıran eli kır.'' sözü vb.

Daha böyle çok iftira var. Tarihi bir kişiliği okurken tek taraflı düşünmeyip objektif yaklaşmak kanaatindeyim.

Gönderen: Mehmet Kaya

Kaynak: Tüzükat-ı Timur sayfa 71-72 , Harold Lamb Emir Timur sayfa 307 , Justin Marozzi Emir Timur İslamın Kılıcı Cihan Fatihi sayfa 183-230-234 , Tarih Bilinci Emir Timur programı Ahmet Taşağıl , Teke Tek Özel Halil İnalcık

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
18111 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın